تغییر فاز در بازار طلا و نقره با رکوردهای جدید
ثبت رکورد تاریخی نقره بالای ۱۰۰ دلار و جهش طلا به محدودههای بیسابقه، نشان میدهد بازار فلزات گرانبها از یک موج مقطعی عبور کرده و وارد مرحلهای عمیقتر از بازتعریف ارزش داراییهای امن شده است.
بازارهای جهانی در روزهای اخیر با شوکی کمسابقه مواجه شدند؛ نقره برای نخستینبار در تاریخ از مرز ۱۰۰ دلار به ازای هر اونس عبور کرد و طلا نیز با ثبت رکوردی تازه، خود را به محدوده ۵۰۰۰ دلار نزدیکتر کرد. اتفاقی که نه حاصل یک خبر لحظهای، بلکه نتیجه انباشت چند متغیر کلان در ماههای اخیر است.برخلاف جهشهای کوتاهمدت گذشته که عمدتاً واکنشی به بحرانهای مقطعی بودند، حرکت اخیر فلزات گرانبها ریشهدارتر به نظر میرسد.دادههای بازار نشان میدهد تقاضا دیگر فقط از سوی معاملهگران کوتاهمدت نیست، بلکه سرمایههای بزرگ و بلندمدت در حال بازآرایی پرتفوی خود هستند.در چنین فضایی، طلا و نقره بار دیگر نقش تاریخی خود را بهعنوان معیار بیاعتمادی به نظم پولی موجود بازی میکنند؛ نقشی که هرچه نااطمینانیها عمیقتر میشود، پررنگتر هم خواهد شد.
نقره؛ از فلز صنعتی به دارایی استراتژیک
عبور نقره از ۱۰۰ دلار فقط یک رکورد قیمتی نیست، بلکه نشانه تغییر نگاه بازار به این فلز است. نقره که سالها زیر سایه طلا قرار داشت، حالا همزمان از دو کانال تقاضا تغذیه میشود: کاربرد صنعتی در حوزه انرژیهای نو و تقاضای سرمایهای بهعنوان دارایی امن.رشد سریع قیمت نقره نشان میدهد بازار به کمبود عرضه و رشد مصرف صنعتی آن حساس شده است.این ترکیبِ «فلز صنعتی + پناهگاه امن» باعث شده نقره شتابی بگیرد که در چرخههای قبلی کمتر دیده میشد.
طلا و مسیر ۵۰۰۰ دلاری شدن
طلا در ماههای اخیر نهتنها سقفهای قبلی را شکسته، بلکه بدون اصلاحهای عمیق به مسیر خود ادامه داده است.نزدیکی به سطح ۵۰۰۰ دلار بیشتر از آنکه یک هدف روانی باشد، بازتاب کاهش اعتماد به ارزهای فیات و افزایش نگرانی نسبت به بدهی دولتهاست.افزایش خرید طلا توسط بانکهای مرکزی، کاهش جذابیت اوراق بدهی و تداوم ریسکهای ژئوپلیتیکی باعث شده تقاضای طلا ساختاری شود.بازار دیگر منتظر «خبر بد جدید» نیست؛ بلکه بدبینی به وضعیت موجود بهتنهایی محرک خرید شده است.
نقش دلار و سیاست پولی آمریکا
ضعف نسبی دلار و تردید نسبت به استقلال سیاست پولی آمریکا، یکی از موتورهای اصلی رشد فلزات گرانبهاست. هرچه بازار احتمال نرمتر شدن سیاستهای پولی یا دشوارتر شدن کنترل بدهی را بیشتر میبیند، جذابیت طلا و نقره افزایش مییابد.در واقع، طلا و نقره بیش از آنکه به دادههای کوتاهمدت واکنش نشان دهند، به «تصویر آینده» قیمتگذاری میشوند؛ تصویری که فعلاً برای دلار چندان مطمئن نیست.
رکوردشکنی در سایه جنگطلبی آمریکا
رکوردشکنی همزمان طلا و نقره را نمیتوان جدا از رفتار سیاست خارجی آمریکا فهمید. بازار فلزات گرانبها معمولاً قبل از آنکه جنگی رسماً آغاز شود یا بحرانی به مرحله انفجار برسد، واکنش خود را نشان میدهد؛ چون سرمایهها به «احتمال بیثباتی» واکنش میدهند، نه به وقوع قطعی آن.در ماههای اخیر، ایالات متحده دوباره در چند جبهه بهطور همزمان فعال شده است؛ تشدید فشار نظامی و سیاسی در خاورمیانه، گسترش جنگ تعرفهای، تهدید مستقیم اروپا در پروندههایی مثل گرینلند، و افزایش حضور نظامی در نقاط حساس ژئوپلیتیک. این مجموعه پیام واحدی به بازار میدهد: ریسک سیستماتیک در حال بالا رفتن است.
تفاوت این موج با موجهای قبلی
در موجهای گذشته، طلا و نقره معمولاً با هم بالا میرفتند اما نقره زودتر اصلاح میکرد. اینبار اما نقره جلوتر حرکت کرده و طلا با فاصلهای منطقی دنبال آن آمده است؛ الگویی که معمولاً در ابتدای چرخههای بزرگتر دیده میشود.همین تفاوت باعث شده بسیاری از تحلیلگران، رشد اخیر را نه یک حباب کوتاهمدت، بلکه بخشی از یک تغییر فاز بلندمدت بدانند.
بیاعتمادی به دلار؛ قلب ماجرا همینجاست
هر بار که آمریکا از ابزار جنگ یا تهدید استفاده میکند، این پیام را به دنیا میدهد که دلار فقط یک ابزار اقتصادی نیست، یک سلاح سیاسی است. همین موضوع باعث شده بسیاری از کشورها، بهویژه اقتصادهای نوظهور، بهدنبال کاهش وابستگی به دلار باشند.رکوردشکنی طلا بیارتباط با افزایش خرید بانکهای مرکزی نیست. این بانکها بهجای نگهداشتن ذخایر دلاری که ممکن است تحریم یا مسدود شود، به داراییای پناه میبرند که خارج از کنترل سیاسی آمریکا است.
سرمایه به دنبال پناهگاه امن است
کامران رحیمی، کارشناس اقتصادی در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس گفت: رکوردشکنی نقره اتفاقی ساده نیست؛ نقره مدتها زیر قیمت تعادلی معامله میشد. وقتی هم تقاضای صنعتی بالا میرود و هم سرمایهها دنبال پناهگاه میگردند، چنین جهشی طبیعی است.این کارشناس اقتصادی درباره طلا ادامه داد: ۵۰۰۰ دلار عدد اغراقآمیزی نیست اگر نگاه بازار را ببینیم. بدهی دولتها، کسری بودجه آمریکا و نااطمینانی ژئوپلیتیکی هنوز حل نشده و این یعنی تقاضای طلا پابرجاست.وی افزود: مهمترین نکته این است که «بازار هنوز نشانهای از اشباع تقاضا نشان نمیدهد؛ و این برای ادامه مسیر مهمتر از خودِ رکوردهاست.
رکوردشکنیها هیجانی نیست
رکوردشکنی همزمان طلا و نقره را نمیتوان صرفاً هیجان بازار دانست.این حرکت، بازتاب یک تغییر عمیقتر در نگاه سرمایهگذاران به ریسک، پول و آینده اقتصاد جهانی است.نقره با عبور از ۱۰۰ دلار و طلا با نزدیکشدن به ۵۰۰۰ دلار، پیام روشنی به بازارها دادهاند؛ دوره بیاعتمادی وارد فاز جدیدی شده است.اگر متغیرهای فعلی پابرجا بمانند، اصلاحهای مقطعی بعید است مسیر کلی فلزات گرانبها را تغییر دهد؛ چراکه اینبار، محرک اصلی نه ترس لحظهای، بلکه بازآرایی بلندمدت سرمایههاست.با دنبالکردن صفحه اقتصادی خبرگزاری فارس در جریان آخرین تحولات اقتصادی ایران و جهان قرار بگیرید./فارس