نقد شدن کالابرگ در برخی فروشگاهها!
بر اساس اعلام مسئولان، کالابرگ الکترونیکی چهار میلیون تومانی از تاریخ ۱۸ دیماه برای خانوارهای مشمول فعال شده است؛ اعتباری که قرار است صرف خرید اقلام مشخصی از کالاهای اساسی از فروشگاههای طرف قرارداد شود. این طرح با هدف کاهش فشار معیشتی، افزایش قدرت خرید دهکهای هدف و ایجاد ثبات نسبی در بازار کالاهای اساسی طراحی شده و به گفته متولیان، قرار است جایگزینی هوشمند برای پرداختهای نقدی باشد.
کسر ۵۰۰۰ تومان به صورت سیستمی
با این حال، همزمان با اجرای طرح، گزارشهایی از دریافت مبالغی تحت عنوان «کارمزد» در برخی فروشگاهها منتشر شد. طبق گفتوگوهای انجامشده با مسئولان ذیربط که پیشتر در ایسنا نیز منتشر شده، دریافت هرگونه کارمزد از مردم در زمان استفاده از کالابرگ الکترونیکی تخلف محسوب میشود و فروشگاهها حق ندارند مبلغی مازاد بر قیمت درجشده کالا از خریداران دریافت کنند. در همان زمان با مراجعه به چند فروشگاه مشاهده کردیم که در برخی از فروشگاهها، مبلغ ۵۰۰۰ تومان به صورت چند باره به ازای هر بار خرید در همان روز (مثلا ۳ بار خرید) حتی به صورت نقدی دریافت میشود.
در همین راستا پیش از این سجاد سنگسری – رئیس مرکز بازرسی وزارت تعاون – در نشستی خبری در توضیح کسر ۵۰۰۰ تومان از برخی کارتها گفته بود که طبق اعلام شبکه شاپرک، این مبلغ بهصورت سیستمی کسر و مجدد به همان کارت بازگردانده میشود، اما شواهد میدانی نشان میدهد در برخی موارد این مبلغ بازنگشته و موضوع با رسیدگی نظارتی در حال پیگیری است.
نقد شدن کالابرگ؛ انحراف یا پاسخ به نیاز مردم؟
در روزهای اخیر، انتشار برخی آگهیهای تبلیغاتی در فضای مجازی توجهمان را جلب کرد که آن نقد شدن اعتبار کالابرگ در برخی فروشگاهها بود. بر همین اساس به یکی از فروشگاهها در محدوده صادقیه که آگهی آن در یک سایت با عنوان خرید کالابرگ در قبال پرداخت وجه نقد درج شده بود سر زده و متوجه شدیم که حدود ۱۵ درصد از مبلغ کالابرگ را برای خود برداشت کرده و مابقی را بهصورت نقدی به مردم پرداخت میکنند.
یکی از فرضیهها این است که در این حالت فروشنده فروشگاه، کارت بانکی مربوط به کالابرگ را در پایانه فروشگاهی خود کشیده، اما هیچ کالایی بین طرفین ردوبدل نمیشود. فروشنده علاوه بر اینکه با ارائه رسید، مبلغ کالابرگ را از دولت دریافت میکند، کالای فروختهنشده را بار دیگر فروخته و سودش را برداشت میکند. در همین زمینه از یکی از مسوولان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی پیگیر شدیم که به زودی شفافسازی صورت خواهد گرفت.
همچنین در همین سایتهای آگهی، افرادی هستند که اعتبار کالابرگ خود را در قبال کسر مبلغی از میزان کل آن برای دریافت وجه نقد درج کردهاند؛ موضوعی که با توجه به تعدد این آگهیها، دیگر نمیتوان آن را امری محدود یا موردی تلقی کرد و به نظر میرسد در آینده به یک رویه تبدیل شود.
یکی از مسئولان این فروشگاه در غرب تهران به خبرنگار ایسنا، گفت: این اقدام را نه از سر تخلف، بلکه پاسخی به درخواست خود مردم است، بسیاری از مراجعهکنندگان تمایل دارند بهجای خرید کالاهای مشخص و محدود، پول نقد دریافت کنند تا بتوانند آزادانهتر تصمیم بگیرند.
مردم چه گفتند؟
گفتوگو با مراجعه کنندگان به فروشگاه مذکور تصویر روشنتری از دلایل استقبال از این شیوه غیررسمی ارائه میدهد. به گفته یکی از شهروندان در یکی از فروشگاههای طرف قرارداد که در نزدیکی آنها قرار دارد، تنها اجازه خرید تعداد محدودی از کالاها را دارند و دریافت پول نقد بیشتر به کارشان میآید.
یکی دیگر از شهروندان به ایسنا گفت که «ترجیح میدم پول نقد بگیرم و از جایی که خودم میخوام و به اندازه نیازم خرید کنم؛ حتی اگه یه درصدی کم بشه.»
هر چند در این روزها بخشی از نیاز مردم از طریق کالابرگ تامین شده و قیمت برخی کالاها حتی پایینتر از نرخ مصوب در فروشگاهها عرضهمیشود، اما در مجموع نظارت بر طرحهای معیشتی حرف اول را زده و تا زمانی که جذابیت استفاده از کالابرگ برای مردم تقویت نشود، شاید جایگزینی راهحلهای غیررسمی دور از ذهن نباشد، اما باید دید نظر مسوولان ذیربط در این خصوص چیست، زیرا وزارت کار پیش از این اعلام کرده بود امکان برداشت نقدی وجود ندارد.
/ایسنا