چه کسی فکر می کرد عمر کارت اعتباری تمام شود؟
![](https://asrebank.ir/wp-content/uploads/2019/12/107366143222196.jpg)
عصر بانک؛به گزارش اتاق تهران،شرکتهای ارائه خدمات پرداخت موبایلی این روزها کارشان در نقاط زیادی از دنیا سکه است. چین و به دنبالش هند از بازارهای بزرگی هستند که به این نوع پرداخت بیپول روی آوردهاند و با این ترتیب، عادات پرداخت جدیدی را در جامعه به وجود آوردهاند.
در چین این شرکتها با سرعت عجیبی رو به پیشرفت دارند و یکی از مهمترین علل آن هم شمار فزاینده گردشگران چینی در خارج و پولخرجکردن آنهاست. درواقع گردشگران چینی در خارج از این کشور قادرند با استفاده از خدمات شرکتهای پرداخت موبایلی، بدون همراهداشتن پول نقد یا کارت اعتباری خریدهایشان را انجام بدهند. دو شرکت مهم در این عرصه، علیپِی (گروه خدمات مالی انت) و تِنسِنت (گروه ویچت) هستند.
در کشوری مثل چین، زیرساختهای سنتی کارت اعتباری به سیاق کشورهای غربی وجود ندارد. بنابراین هر راهحلی که بتواند پرشی از این مرحله باشد، جمعیت عظیم چین را وارد مرحله جدیدی در عرصه پرداخت خواهد کرد. پرداخت موبایلی درواقع توانسته به صورت اساسی نحوه تعامل مردم با پول را تغییر دهد.
در چین، کیف پولهای الکترونیک همیشه قابل دسترساند و از آنها برای پرداختهای کوچک و بزرگ استفاده میشود. بنا بر آماری که شرکت مشاوره اینترنتی آنالیسیس منتشر کرده، سال گذشته مصرفکنندگان چینی 35.3 تریلیون یوان (برابر با 5.2 تریلیون دلار) از پرداختهای خود را از طریق دستگاههای موبایل انجام دادند؛ چیزی برابر با نیمی از تولید ناخالص داخلی چین.
در این راستا کاربران با متصلکردن حسابهای بانکی خود به پلتفرمهای پرداخت موبایلی میتوانند از خدمات کیف پول الکترونیک روی موبایلهایشان برای پرداخت اجاره و قبوض، پرداخت کرایه تاکسی، مدیریت مالی و مسائل دیگر استفاده کنند. استفاده فزاینده از این پلتفرمها باعث شده که میزان پرداختهای موبایلی در چین حالا پنجاه برابر بیشتر از امریکا باشد. در امریکا این رقم بنا بر آمار شرکت پژوهش بازار فورستر به 112 میلیارد دلار در سال 2016 رسیده بود.
خدماتی که این شرکتها ارائه میدهند آنقدر آسان و بیدردسر است که بسیاری از مردم و صاحبان مغازهها دیگر به استفاده از پول نقد یا کارت اعتباری نیازی ندارند.
چشمداشتن به بازارهای خارجی
شرکتهای تکنولوژی مالی (فینتِک) در چین به دنبال آن هستند که فعالیت خود را در خارج از چین گسترش دهند و در این راه، گردشگران چینی در خارج از کشور بهترین گزینه هستند. بنا بر آماری که توسط سازمان گردشگری جهانی منتشر شده، گردشگران چینی سال گذشته در جریان سفرهایشان به خارج از کشور 261 میلیارد دلار خرج کردند. این رقم نسبت به میزان خرجکردن گردشگران چینی در خارج از کشور در سال 2015 میلادی 12 درصد افزایش نشان داده بود. در عین حال، شمار مسافران چینی که به خارج میروند در سال 2015 به میزان 6 درصد افزایش نشان داد و به 135 میلیون نفر رسید.
در گزارش سازمان گردشگری جهانی در این خصوص آمده: «رشد بازار چین در عرصه پولی که گردشگرانش خرج میکنند از سال 2004 تاکنون، دورقمی باقی مانده است. رشد سفرهای خارجی چینیها باعث شده که بسیاری از مقاصد گردشگری در آسیا و اقیانوس آرام به شدت سود ببرند. از جمله آنها میتوان به ژاپن، کره جنوبی و تایلند اشاره کرد. اما در عین حال مقاصد گردشگری که در فاصله طولانیتری از چین قرار دارند- مثل امریکا و برخی کشورهای اروپایی- نیز از حضور گردشگران چینی سود مالی بردهاند.»
چنین آماری از گردشگران چینی خیلی زیاد به نظر میرسد اما شمار پاسپورتهای شهروندان معمولی چین در اکتبر 2016 تنها 120 میلیون بود، یعنی فقط 8.7 میلیون نفر از جمعیت عظیم چین پاسپورت دارند. این در حالی است که آمار نشان میدهد 39 درصد از جمعیت امریکا پاسپورت دارند. بنابراین چین هنوز راه زیادی برای فراهمکردن موقعیت سفر خارجی برای شهروندانش در پیش دارد و بازار توریسم خارجی در چین حتما در آینده هم در راه رشد قرار خواهد داشت. پیشتر هم آمار دیگری منتشر شده بود که این وضعیت رو به رشد را تایید میکرد چون نشان میداد که سفرهای هوایی چینیها به اروپا در سال 2016 به میزان 20 درصد افزایش نشان داده است و پیشبینی میشود که تا سال 2025 این رقم به 90 میلیون سفر هوایی برسد.
در این میان، شرکتهای خدمات پرداخت موبایلی چین جای رشد زیادی دارند اما با موانع زیادی نیز روبهرو هستند. از جمله آنها عدم پذیرش چنین پرداختهایی توسط برخی فروشگاهها در نقاط مختلف جهان است. درواقع تنوع شرکتهای ارائه این خدمات چنان بالاست که باعث گمگشتگی در خارج از چین میشود. حالا شرکتی به نام کیواف پِی مستقر در پکن در تلاش است راهی یکمرحلهای و مشترک بین تمام شرکتهای پرداخت با موبایل ایجاد کند تا مشکلات در این خصوص در خارج از چین کم شود. پاتریک نگان، رئیس و یکی از موسسان کیواف پِی که روی تکنولوژیهای حل معضلات پرداخت با موبایل متمرکز است میگوید تمام کشورهای آسیای جنوب شرقی تمایل دارند که پول گردشگران چینی را جذب کنند چون میدانند که آنها به صورت اساسی خرید میکنند.
نگان همچنین میگوید: «اگر به تاریخ و دورههای مربوط به روشهای پرداخت توجه کنیم – از دوران داد و ستد گرفته تا دوران طلا و پول و کارت اعتباری- میبینیم که همواره یک پرسش مطرح میشود: مرحله بعدی در پرداخت پول چیست؟ پاسخی که ما برای این سؤال داریم، پرداخت موبایلی است. استفاده از این روش هم به صورت آنلاین و هم آفلاین در هر زمان و مکانی امکانپذیر است و بنابراین دردسری ندارد. این روش در عین حال میتواند به کلی روتینهای بازار کارت اعتباری را به هم بزند و رقابتی سالم در مقابل ویزا و مسترکارت ایجاد کند. روش پرداخت موبایلی فعلا تازه در آغاز راه است و پتانسیل بالایی دارد.»
توجه به تفاوتها
شرکتهای چینی پرداخت موبایلی این را هم میدانند که بازار کشورهای دیگر دنیا با چین تفاوت زیادی دارد و نمیتوان از روشهای مشترک برای فعالیت در آنها استفاده کرد. مثلا سخنگوی گروه خدمات مالی انت پیشتر گفته بود که چین گاهی مراودات تجاری با کشورهایی دارد که تجارت الکترونیک چندان در آنها باب نیست و به تبع آن، پرداخت موبایلی هم مورد استقبال واقع نمیشود. در چنین شرایطی، طرف چینی با شرکای خود در آن کشور همکاری میکند تا مفهوم پرداخت موبایلی در آن کشور هم جا بیفتد. نمونه این همکاری در راهاندازی خدمات پِیتیام در هند دیده شد. گروه چینی خدمات موبایلی انت با همکاری شریک هندی خود (پِیتیام)، پرداخت با موبایل را – آن هم درست در زمانی که بازار هند با حذف اسکناسهای درشت روپیه و کمبود پول نقد به دلیل سیاست پولزدایی دولت مواجه شده بود- به خوبی به مردم قبولاند.
انجمن اینترنت و موبایل هند میگوید شمار کاربران اینترنت موبایل در این کشور به زودی به 420 میلیون کاربر خواهد رسید و استفاده از آن به خصوص در مناطق روستایی به شدت سرعت خواهد گرفت. با این اوصاف، پتانسیل بسیار بزرگی در خصوص پرداخت موبایلی در هند وجود دارد و شرکتهای چینیِ ارائه خدمات پرداخت موبایلی هم حتما این بازار را بیشتر مورد توجه قرار خواهند داد.
سبک زندگی بیپول
یکی از علل شکوفایی استفاده از خدمات پرداخت موبایلی در چین این بود که زیرساختهای استفاده از کارت اعتباری در این کشور وجود نداشت و بنابراین شرکتهایی مثل علیپِی و ویچت توانستند بیدردسر از برخی رقابتها و مشکلات گذر کنند. درواقع نحوه پرداخت موبایلی آنقدر جدید و آسان بود که همه میخواستند از آن استفاده کنند. در عین حال، جمعیت روستایی چین هم مثل جمعیت روستایی هند دارد با سرعت زیادی به استفاده از موبایل توجه نشان میدهد و بنابراین خدماتی مثل پرداخت موبایلی راه همواری را برای رشد بیشتر در پیش دارد.
اما استفاده از پرداخت موبایلی به همین جا ختم نمیشود. سخنگوی گروه خدمات موبایلی انت میگوید: «سبک زندگی بی پول نقد در چین فقط به پرداخت موبایلی ختم نمیشود؛ بلکه به مردم اجازه میدهد به خدمات مالی اولیه مثل پسانداز، تامین اعتبار و غیره به شکلی کمهزینه و کمدردسر دسترسی داشته باشند. بر این اساس، قرار است سیستمی ساخته شود که در آن، خریدها و معاملات مردم از طریق پرداختهای موبایلی به عنوان سابقه اعتباری آنها ثبت شود. بر مبنای این سابقه اعتباری، گروهی مثل خدمات مالی انت میتواند به مشتریان بااعتبار، وام اعطا کند یا در راهاندازی کسب و کارهای کوچک به آنها کمک کند. این مسئله به خصوص در مناطق روستایی چین که دسترسی به خدمات پیشرفته بانکی محدود است، اهمیت زیادی پیدا میکند.»
در عین حال، در هر معاملهای دو طرف وجود دارد: پرداختکننده و دریافتکننده پول. متقاعدکردن صاحبان کسب و کار به پذیرش پرداختهای موبایلی نیز کار چالشبرانگیزی است اما شرکتهایی مثل کیو پِی خدماتی را به این صاحبان کسب و کار ارائه میدهند که از جمله آنها میتوان به تبلیغات اینترنتی، بازاریابی اینترنتی، ارائه راهحل در عرصه بازاریابی دیجیتال و برنامههای مختلف برای جلب اعتماد مشتریان اشاره کرد.
البته این نکته را هم نباید فراموش کرد که چنین استراتژیهایی در خصوص پرداخت موبایلی در کشورهایی مثل چین و هند جواب میدهد اما در کشورهای غربی که عادتها و هنجارهای مالی مردم متفاوت است، باید به روشهای دیگری برای قبولاندن پرداخت موبایلی متوسل شد. شرکتهای ارائه خدمات پرداخت موبایلی به همین منظور در حال جمعآوری اطلاعات در خصوص رویکردهای مورد علاقه مشتریان غربی در پرداخت هستند و قصد دارند با روشهای جدیدی وارد این میدان شوند. آنها باید از لحاظ امنیتی نیز سیستمهای خود را تقویت کنند تا جلوی سوءاستفادههای مالی از پرداختهای موبایلی گرفته شود.