چرا بازارهای مالی ایران با لغو تحریم ها شوکه نشد؟
![](https://asrebank.ir/wp-content/uploads/2019/12/773641793846838.jpg)
عصر بانک؛رفتار بازارهای مالی ایران طی یک و سال و اندی اخیر که از نهایی شدن توافق هسته ای می گذرد، بسیار قابل تأمل بوده است. کم نبودند ناظرانی که بر اساس سوابق رفتاری بازیگران بازارهای مالی ایران، پیش بینی می کردند در صورت نهایی شدن توافق یا اجرای برجام، قیمت ها در بازار ارز و سکه دچار شوک نزولی شدید می شود. با این حال اما همه این اتفاقات رخ داد ولی شوک های پیش بینی شده رخ نداد. کارشناسان خرق عادت بازیگران بازارهای مالی را در واکنش به اتفاقات بزرگ سیاسی و دیپلماتیک تا حدود زیادی محصول افزایش آگاهی ها و رشد بینش اقتصادی میان فعالان بازارهای مالی می دانند.
آنچه در بازار سرمایه شاهدش بودیم قدری متفاوت بود؛ درست است که بورس عکس العمل چندان امیدوارکننده ای نسبت به توافق هسته ای نشان نداد ولی به محض اجرای برجام و لغو تحریم ها، موجی از رونق در بازار به راه افتاد و شاخص ها خیز بلندی برای جبران روند نزولی سال های گذشته برداشتند.
این رفتار اما با دو تفسیر متفاوت مواجه شد؛ برخی اقبال فعالان بازار را مقطعی و هیجان زدگی می دانند و عده ای هم تأکید دارند بازیگران بورس با درک درست شرایط و ارزیابی افق پیش روی اقتصاد ایران، آغازگر روند مستمر و رو به جلویی در بازار سرمایه هستند.
سیدعلی عباسی کارشناس و فعال بازار سرمایه چنین نگاهی به روند حرکتی بازار طی هفته گذشته دارد و در گفت و گویی با خبرگزاری خبرآنلاین در پاسخ به این پرسش که تغییر نگرش سرمایه گذاران از فروش سهام به سمت خرید سهام جدید و افزایش مبالغ سرمایه گذاری در بازار سهام چگونه بوجود آمده است، گفت: « تغییر نگرش در بازار سهام از آموزش بر می خیزد، چیزی که در تمام این سال ها بسیاری از افراد پرتلاش در مباحث آموزشی و اطلاع رسانی باعث شده اند تا تغییر دیدگاهی ملموس در بین سرمایه گذاران بازار سهام بوجود آید. آموزش رکن مهم برای سرمایه گذاری است، چراکه آگاهی، خالق سرمایه گذاری مطمئن و سودآور است. زمانی سود در بازار سهام خلق می شود که بدانید چه وقت باید برای خرید یک سهم اقدام کنید، صورت های مالی یک سهم دارای چه ابعادی است، سود و زیان یک سهم را با در نظر گرفتن چه بازده هایی باید بررسی کنید، بدانید نمودارهای قیمتی یک سهم چه مسیری را باید برای رشد پایدار طی کنند، بدانید پایان روند نزولی و کاهش قیمت در یک سهم چه زمانی رخ می دهد و چه زمانی آغاز می شود. همه اینها و تنها از پس گذراندن دوره های آموزشی در بازار سهام رخ می دهد، تا به نبوغ مالی در بازارسهام دست یابید».
وی با اشاره به پرسش رایج این روزها که در روند صعودی بورس و رکورد شکنی های پی در پی آن آیا نشانه ای از حباب مشاهده می شود یا خیر، افزود:«روزهای مثبتی که از چندی قبل در بازار سهام آغاز شده است در نظر بسیاری حباب یا رشد کاذب ناشی از به ثمر رسیدن فرجام است؛ رشدی که پس از چندی فروکش می کند و نتیجه برای افرادی که با هیجان در این روزها به سمت خرید حرکت کردند، از دست رفتن سرمایه خواهد بود! ولی این نگاه غلط است؛ بازار سهام روزهای منفی و مثبتی را در کنار هم تجربه کرده است. روزهای منفی بازار که از دی ماه 92 آغاز شده بود در یک سیر فرسایشی و در یک بازده دوساله از محدوده 90 هزار واحد به 60 هزار واحد رسیده است یعنی ریزشی بیش از 30 درصد که البته در برخی از نمادهای بازار این ریزش به بیش از 60 تا 70 درصد بوده است».
عباسی ادامه داد:« این اتفاق در یک روند فرسایشی باعث سردرگمی سهامداران و عدم اقبال بازار سهام در میان عامه مردم شده بود. حال و بعد از سپری کردن این دوران بد، بازار سهام ایران از یک سیر نزولی خارج شده و وارد یک روند صعودی بلند مدت شده است، روندی که بین دو تا سه سال به طول می انجامد».
این فعال بازار سرمایه در پاسخ به این پرسش که آیا شاخص در روزهای آینده هم حرکتی مانند هفته گذشته دارد و همه سهم ها با هم مثبت خواهند بود، گفت:« روند مثبتی که در ابتدای راه آن هستیم بر خلاف ظاهر این چند روزش، یک روند مثبت متعادل است، روندی منطقی و به دور از هیچان. بی شک خروج از رکود بازار سهام، در ابتدا خالق چنین هیجان ها و شور و نشاط هایی هست؛ که این اقبال بیشتر به علت ورود نقدینگی های جدید به بازار است. نقدینگی های جدید پس از مدتی به حد اشباع می رسد و بازار بزودی وارد معاملات عادی ولی رو به رشد می شود. اما اینکه همه سهم ها با هم مثبت خواهد بود یل خیر، درست نیست چراکه در همین روزها هم شاهد منفی بودن و حتی تشکیل صف فروش تعدادی از نماد ها در بازار سهام بوده ایم و این حرکت منطقی و رو به رشد در آینده از وضعیت بهتری برخوردار خواهد بود. طبیعی است در هر زمانی گروهی از بازار وارد روند مثبت شده و گروهی استراحت می کنند.در روند جدید بازار سهام روزهای مثبت و منفی توامان در کنار هم وجود دارد».
وی با اشاره به اینکه نکته مهم این است که روند مثبت بورس چه تأثیری بر معیشت مردم خواهد داشت، گفت: « بازار سهام پیشانی اقتصاد یک کشور است؛ دائما در تکرار تاریخ وقتی بازار سهام در یک بازده سه ماهه در فاز مثبت قرار می گیرد، سه تا نه ماه پس از آن اقتصاد هم وارد روزهای صعودی خود می شود و این یعنی بازار سهام پیشاپیش از وضعیت آینده شرکت ها، کارخانه ها و واحدهای تولیدی ما را با خبر می کند که بهبود و رشد وضعیت آنها باعث تولید اشتغال، بهبود کسب و کار چه خرد و چه کلان، صادرات، ارز آوری و رونق اقتصادی می شود. دستاورد همه این ها بر معیشت مردم به وضوح نمایان است چراکه برای مثال تولید اشتغال باعث آغاز دور جدیدی از اشتغال زایی ها می شود و خود این اتفاق امید را در بین جوانان و آحاد مختلف مردم بوجود می آورد و باعث بهبود وضعیت معیشتی مردم می شود».