طلای جهانی در انتظار توافق ایران و آمریکا
قیمت طلای جهانی در معاملات امروز (چهارشنبه) با کاهشی اندک مواجه شد و هر اونس به ۴۳۲۵.۲ دلار رسید، در حالی که سرمایهگذاران در سراسر جهان منتظر انتشار جزئیات بیشتر درباره توافق ایران و آمریکا و نیز نخستین تصمیمگیری «کوین وارش»، رئیس جدید بانک مرکزی آمریکا، درباره سیاست پولی این کشور هستند .
بر اساس گزارشهای منتشر شده، هر اونس طلا در معاملات نقدی با ۰.۱۴ درصد کاهش به ۴۳۲۵.۲ دلار رسید. همچنین قیمت هر اونس طلا در معاملات آتی برای تحویل در ماه اوت نیز با ۰.۲۲ درصد کاهش، ۴۳۴۴.۷ دلار ثبت شد. این کاهش در حالی رخ داده که قیمت طلا روز دوشنبه پس از اعلام توافق به بالاترین سطح خود در بیش از یک هفته اخیر یعنی ۴۳۷۰.۸۲ دلار رسیده بود.
روند طلا در ۱۰۰ روز جنگ؛ از اوج ۵۶۰۰ دلاری تا سقوط تاریخی
نگاهی به روند طلا در طول جنگ ۱۰۰ روزه آمریکا و اسرائیل علیه ایران، تصویر شگفتانگیزی را نشان میدهد. در شرایطی که بسته شدن تنگه هرمز به عنوان شاهرگ حیاتی انرژی جهان، میبایست قیمت طلا را به عنوان یک دارایی امن به شدت افزایش دهد، واقعیت دقیقاً برعکس بود .
بر اساس دادههای آماری، طلا در ابتدای سال جاری میلادی با قیمت ۴۳۱۳ دلار آغاز به کار کرد و در ژانویه به رکورد تاریخی ۵۶۰۰ دلار در هر اونس دست یافت. این روند صعودی تا پایان فوریه نیز ادامه یافت و هر اونس طلا با ۸.۵ درصد رشد، ماه را در سطح ۵۲۶۳ دلار به پایان رساند.
اما با آغاز جنگ در ۲۸ فوریه ( نهم اسفند)، طلا مسیر کاملاً متفاوتی را در پیش گرفت. قیمت این فلز گرانبها در ماه مارس تا مرز ۴۰۹۹ دلار سقوط کرد و ماه را با ۱۱.۳۲ درصد کاهش به پایان رساند که تندترین ریزش ماهانه از زمان بحران مالی ۲۰۰۸ محسوب میشود . این روند نزولی در آوریل و مه نیز ادامه یافت و قیمت طلا به ترتیب ۱ درصد و ۱.۷۷ درصد دیگر کاهش یافت و در پایان ماه مه به ۴۵۴۰ دلار رسید .
در آستانه روز صدم جنگ، هر اونس طلا با قیمت ۴۳۲۸.۶ دلار بسته شد که نشاندهنده کاهش ۱۷.۸ درصدی نسبت به سطح قبل از جنگ است . در مجموع، از اوج اوایل مارس (۵۴۳۴.۱۰ دلار) تا روزهای اخیر، طلا حدود ۲۰ درصد کاهش یافته است .
کارشناسان اقتصادی دلیل اصلی این کاهش را زنجیرهای میدانند که از جنگ شروع شد و به طلا ختم گردید: بسته شدن تنگه هرمز قیمت نفت را به شدت افزایش داد، افزایش قیمت نفت تورم را دامن زد، تورم صعودی بانک مرکزی آمریکا را مجبور به تشدید سیاست انقباضی کرد و در نهایت افزایش نرخ بهره و تقویت دلار، هزینه نگهداری طلا را بالا برد و قیمت آن را حتی با وجود یک جنگ تمامعیار، پایین آورد.
بازار طلا در انتظار تصمیم فدرال رزرو
در صورت کاهش نرخ بهره (سیاست انبساطی)، طلا به عنوان یک دارایی بدون بازده جذابتر میشود و قیمت آن صعودی میشود. در مقابل، اگر فدرال رزرو نرخ بهره را افزایش دهد (سیاست انقباضی که به معنای کاهش حجم پول در گردش و کنترل تورم از طریق افزایش نرخ بهره و گرانتر کردن وامگیری است)، هزینه نگهداری طلا بالا رفته و تمایل به خرید آن کاهش مییابد که به افت قیمت منجر میشود.
در سناریوی سوم یعنی ثابت ماندن نرخ بهره، واکنش طلا به اظهارات رئیس جدید فدرال رزرو یعنی «کوین وارش» بستگی دارد؛ اگر او به تداوم سیاست انقباضی اشاره کند، طلا با فشار مواجه میشود و اگر فضای انبساطی را القا کند، قیمتها حمایت خواهند شد.
معاملهگران بازارهای مالی هماکنون احتمال افزایش نرخ بهره در ماه دسامبر را ۵۹ درصد میدانند؛ در حالی که پیش از اعلام توافق ایران و آمریکا، این احتمال حدود ۷۰ درصد بود.
در بازار داخلی ایران نیز قیمت طلا تحت تأثیر اخبار توافق و کاهش قیمت دلار، با ریزش همراه شده است. هر گرم طلای ۱۸ عیار امروز ۱۵ میلیون و ۹۷۹ هزار تومان و سکه تمام بهار آزادی طرح جدید ۱۵۹ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان قیمتگذاری شده است. کارشناسان معتقدند که واکنش هیجانی بازار به توافق ایران و آمریکا، مسیر نزولی قیمت طلا و سکه در داخل را رقم زده است.
چشمانداز آینده از نگاه تحلیلگران
«تیم واترر»، تحلیلگر ارشد بازار در «کیسیام تریید»، در این باره به رویترز گفته است: «کاهش قیمت نفت و تضعیف دلار ناشی از کاهش ریسک ژئوپلیتیکی و بازگشایی مورد انتظار تنگه هرمز، به آرام شدن انتظارات تورمی کمک میکند. اما پایداری این روند به دوام توافق صلح بستگی دارد» .
همچنین تحلیلگران «اوسیبیسی» در یادداشتی تأکید کردهاند که «نگرانیهای مربوط به کاهش ارزش پول، ریسکهای مالی و تداوم چندپارگی ژئوپلیتیکی، همچنان از تقاضای بلندمدت طلا حمایت میکنند. کاهش تورم ناشی از انرژی میتواند به احیای این روند کمک کند» .
گزارش روز گذشته شورای جهانی طلا نیز نشان میدهد که درصد بیسابقهای از بانکهای مرکزی قصد دارند در ۱۲ ماه آینده، ذخایر طلای خود را افزایش دهند. این موضوع نشاندهنده تثبیت جایگاه طلا در سبد ذخایر رسمی کشورها در میان تشدید ریسکهای ژئوپلیتیکی و اقتصادی است.
آنچه در تحولات اخیر مشهود است، نقش محوری ایران در مدیریت تنگه هرمز و تأثیر مستقیم تصمیمات تهران بر بازارهای جهانی است. بازگشت تدریجی ثبات به منطقه میتواند در بلندمدت به نفع تمامی بازیگران اقتصادی تمام شود.
/فارس
