آینده فنآوا کارت با سهامداری بانک کشاورزی / چرا گروه فنآوا از PSP گری خارج شد
به گزارش عصربانک، صنعت پرداخت ایران در سالهای اخیر به یک صنعت بانکمحور تبدیل شده است. افزایش هزینههای زیرساختی، الزامات جدید بانک مرکزی و فشارهای عملیاتی، مسیر فعالیت شرکتهای پرداخت را به سمت وابستگی بیشتر به منابع و تسهیلات بانکها سوق داده است.
در همین فضا، دو معامله بزرگ یعنی خرید سهام آسانپرداخت توسط بانک شهر و واگذاری سهام فنآوا کارت از گروه فنآوا به بانک کشاورزی، به عنوان مهمترین واگذاریهای اخیر شبکه پرداخت تبدیل شده است.
هادی ابراهیمی، سرپرست فعلی فنآوا کارت و از مدیران درگیر در فرآیند واگذاری هر دوی این PSPها، در گفتوگویی با عصربانک به تشریح جزئیات این معاملات و چالشهای ساختاری صنعت پرداخت پرداخته است.
آغاز ماجرا؛ ورود بانک شهر به شبکه پرداخت
سرپرست فنآوا کارت در ابتدای این گفتوگو اظهار کرد: ماجرای فروش سهام آسانپرداخت به بانک شهر از آذرماه ۱۴۰۲ آغاز شد، زمانی که من به مجموعه راهبرد هوشمند بانک شهر ملحق شدم. در آن مقطع، بانک شهر دغدغه جدی برای ورود به حوزه پرداخت اپلیکیشنی و توسعه خدمات B2C داشت و از آنجا که مجوز PSP در اختیار نداشت، تصمیم بر این بود که بهصورت جدی وارد این حوزه شود.
ابراهیمی افزود: در جلسات اولیه، مشخص شد علاقه و انگیزه ای جدی برای راهاندازی اپلیکیشن پرمخاطب وجود دارد، اما خیلی زود مسیر تغییر کرد و تصمیم جدیدی برای ایجاد یک PSP اختصاصی گرفته شد. به گفته او، همین نقطه آغاز بررسی گزینههای مختلف برای ورود بانک شهر به اکوسیستم پرداخت بود.
وی ادامه داد: در همان زمان به بانک پیشنهاد دادم که به جای ساخت یک اپلیکیشن از صفر، یا ایجاد یک PSP جدید، به سراغ تملک یک شرکت پرداخت فعال برویم؛ چرا که بازار اشباع شده و ساخت برند جدید هم زمانبر است و هم هزینهبر.
این فعال حوزه پرداخت تصریح کرد: بر همین اساس، بحث خرید سهام آسانپرداخت مطرح شد و به دلیل ارتباطات اکوسیستمی و مذاکرات قبلی، این مسیر سریعتر شکل گرفت. در نهایت در مردادماه ۱۴۰۳ تفاهمنامه اولیه امضا شد تا بخشی از سهام سهامداران حقیقی خریداری شود و باقی سهام از طریق بورس تکمیل شود.
سرپرست فنآوا کارت تصریح کرد: ارزشگذاری کل گروه آسانپرداخت با بیش از 12شرکت زیرمجموعه، ۴۱.۵ درصد سهام از طریق عرضه بلوکی در بورس واگذار شد که بانک شهر در نهایت برنده این رقابت شد.
چرا فنآوا از PSP گری خارج شد؟
سرپرست فنآوا کارت در بخش دیگری از این گفتوگو اظهار کرد: واقعیت این است که صنعت پرداخت امروز بهشدت بانکمحور شده و بدون پشتوانه بانکی عملاً فعالیت اقتصادی توجیهپذیر نیست.
او افزود: افزایش هزینههای زیرساختی، کارمزدهای محدود، قوانین شاپرک و تورم حقوق و مزایای نیروی انسانی باعث شده این صنعت برای سهامداران غیربانکی جذابیت خود را از دست بدهد.
ابراهیمی در ادامه درباره ریشه تصمیم واگذاری فنآوا کارت توضیح داد و به چند بخش مهم خروج سهامدارن قبلی از این اکوسیستم صرفا پرداختی اشاره کرد:
این جمعبندی در گروه فنآوا از سالهای قبل شکل گرفته بود که ادامه فعالیت در مدل فعلی PSP بدون ورود یک بانک، از نظر اقتصادی توجیهپذیر نیست و همچنین، افزایش مداوم هزینههای عملیاتی در کنار ساختار کارمزدی محدود، باعث شده بود که مدل درآمدی این شرکتها عملاً با فشار جدی مواجه شود.
در فضای فعلی شبکه پرداخت کشور، هزینههای زیرساختی از جمله دیتاسنتر، تجهیزات و نیروی انسانی متخصص بهصورت تصاعدی افزایش پیدا کرده و فشار مضاعفی بر شرکتهای غیر بانکی وارد کرده است.
دستورالعملها و الزامات بانک مرکزی ، از جمله حداقل ۵۱ درصد مالکیت بانکی و افزایش سرمایه تا سقف یک همت و شرط حداقل سهم بازار برای تداوم مجوز شرکت های پرداخت الکترونیک کشور، شرایط توجیه پذیری را پیچیدهتر کرد.
وی تصریح کرد: در ابتدا قرار بود فقط بخشی از سهام واگذار شود، اما در ادامه به این نتیجه رسیدیم که خروج کامل منطقیتر است؛ زیرا در صورت باقی ماندن ۴۹ درصد، در افزایش سرمایههای بعدی عملاً سهم سهامدار قبلی به دلیل عدم توجیه پذیری اقتصادی و عدم مشارکت رقیق میشود.
رقابت بانکها برای خرید فنآوا
ابراهیمی در ادامه گفت: در فرآیند واگذاری فنآوا کارت، چند بانک وارد مذاکره شدند که در نهایت بانک کشاورزی از جدیترین گزینهها بودند.
وی درباره عامل مهم انتخاب خریدار افزود: در انتخاب خریدار فقط قیمت مهم نبود؛ بلکه انگیزه بانک، سرعت تصمیمگیری، توان مالی و نگاه توسعهای نیز اهمیت داشت. در نهایت بانک کشاورزی به دلیل شرایط بهتر و انگیزه بالاتر انتخاب شد.
سرپرست فنآوا کارت خاطرنشان کرد: بانک کشاورزی پیش از این نیز ۳۶ درصد سهام آسانپرداخت را در اختیار داشت و با فضای پرداخت آشنا بود. پس از واگذاری کنترل آسانپرداخت به بانک شهر، این بانک به دنبال یک مسیر جدید در حوزه PSP گری بود.
چالشهای ساختاری در نظام بانکی
هادی ابراهیمی در بخش دیگری از این گفتوگو بیان کرد: یکی از چالشهای اصلی این معاملات، ساختار تصمیمگیری در نظام بانکی ایران است.
وی توضیح داد: بانکها معمولاً تمایل دارند کنترل کامل برمجموعه مدنظر خود داشته باشند و همین موضوع باعث میشود همکاریهای چندبانکی در پروژههای مشترک موفق نباشد. به گفته او، بسیاری از پروژههای APIمحور در کشور نیز به همین دلیل به نتیجه مطلوب نرسیدهاند.
ابراهیمی تاکید کرد: حتی در فرآیند خرید فنآوا کارت، حساسیت بانک مرکزی نسبت به سهامداری همزمان بانکها در چند PSP یکی از چالشهای مهم بود.
چشمانداز فنآوا کارت
سرپرست فنآوا کارت در پایان اظهار کرد: امروز بانک کشاورزی با در اختیار داشتن بخش عمده سهام، برنامههای مشخصی برای توسعه فنآوا کارت دارد. این برنامهها شامل تمرکز عملیاتی، افزایش سهم بازار و یکپارچهسازی خدمات پرداخت است.
ابراهیمی در ادامه به ظرفیتهای داخلی شرکت نیز اشاره کرد و گفت: فنآوا کارت از نظر زیرساخت فنی، سوئیچ پرداخت و مرکز داده در وضعیت مناسبی قرار دارد و یکی از مزیتهای مهم آن، تیم انسانی متخصص و جوانی است که طی سالهای اخیر در فضای غیر بانکی فعالیت کرده و تجربه عملیاتی قابل توجهی به دست آورده است.
وی افزود: همین ویژگی باعث میشود ورود یک بانک به ساختار مالکیتی شرکت فنآوا، بهجای ایجاد یک مجموعه کاملاً جدید، بیشتر شبیه به توسعه و مقیاسدهی یک زیرساخت آماده باشد تا شروع از صفر.
ابراهیمی ادامه داد: فنآوا کارت از نظر زیرساخت فنی، سوئیچ پرداخت و مرکز داده ظرفیت بالایی دارد و مهمتر از آن، تیم انسانی متخصص و باانگیزهای در اختیار دارد.
وی در پایان تصریح کرد: اگر برنامههای توسعهای بهدرستی اجرا شود، فنآوا کارت این ظرفیت را دارد که در دو سال آینده در جمع دو یا سه PSP برتر کشور قرار گیرد.
