آینده بانکداری الکترونیک در قاره افریقا

 

اگرچه اکثر شهروندان این قاره که در مناطق دور افتاده زندگی می کنند هنوز با جهان دیجیتال و یا به گوش های هوشمند جدید دسترسی ندارند اما پایگاه تحلیل اقتصادی "دِ افریکا ریپورت" با استناد به داده های بانک جهانی پیش بینی کرده است که این قاره تا سال 2025 با بیش از 600 میلیون کاربر گوشی های هوشمند بتواند از خدمات آنلاین و دیجیتال مرتبط با این انقلاب دیجیتال به ویژه در زمینه بانکداری و مخابرات بهرمند شود.

 

براساس این گزارش، سرمایه گذاری برای تقویت زیرساخت های مخابراتی برای داده پرازی های استاندارد از جمله "5G" و خدمات مرتبط از جمله خدمات "واتس اپ"، "رینگ سنترال"، "اپِل بیزینس چت" در سطح قاره آفریقا  در حد وسیع و سریعی رو به افزایش است .

 

بانک جهانی نیز ماه گذشته در گزارشی تحلیلی اعلام کرد که در حال حاضر 456 میلیون شهروند این قاره از تلفن های همراه استفاده می کنند و 239 میلیون نفر از آنها نیز از خدمات اینترنت بهرمند هستند.

 

طبق برآورد بانک جهانی، این تعداد کاربر که 39 درصد جمعیت فعلی قاره آفریقا را تشکیل می دهد تا سال 2025 به 66 درصد این جمعیت خواهد رسید چرا که مردم این قاره حتی افراد کم درآمد ناچارند از نظام خدمات الکترونیک بانکی بهرمند شده و در مبادلات تجاری بزرگ و کوچک از اینترنت و تلفن همراه استفاده کرده و مراودات تلفنی خود را از طریق شبکه های اجتماعی همچون واتس اپ، اسکایپ، ایمو، لایو چت و دیگر افزارهای ارتباطی انجام دهند.

 

افزایش قدرت اینترنت از 4G به 5G در بسیاری از کشورهای افریقایی نیز موجب شده است مردم این قاره بهتر بتوانند از خدمات تجارت الکترونیک و پیام دهی های بی سیمی خاص شبکه اینترنت بهرمند شوند.

 

گزارشی که چندی پیش شبکه تلویزیونی "اس ای بی سی" آفریقای جنوبی از اپراتور تلفن همراه "ام تی ان" این کشور که در واقع بزرگترین اپراتور در قاره آفریقا و سومین اپراتور در جهان است، پخش کرده بود نشان داد که تبدیل خدمات مخابراتی این اپراتور به 5G موجب شده است که 72 درصد از کاربران این مرکز مخابراتی جهان از این پس به طور مستقیم بتوانند مبادلات تجاری و اقتصادی خرد و کلان را با مشتریان خود عملی کنند.

 

بنابراین، در بحبوحه این انقلاب دیجیتالی و تاثیرگذاری آن در سطح قاره آفریقا، بانک ها بیش از دیگر سازمان ها و نهاهای خدمات رسانی به مشتریان آفریقایی از این انقلاب دیجیتالی تاثیر پذیرفته اند.

 

مثلا اگرچه امروزه دستگاه های خودپرداز و شعب بانکی در بسیاری از کشورهای آفریقایی دور از دسترس عموم قرار داشته و یا خدمات خود را با هزینه های بسیار بالا ارائه می دهند، اما مردم حتی در فقیرترین کشورهای این قاره به خوبی می دانند که چاره ای جز پذیرش این انقلاب (دیجیتال) و بهرمندی از مظاهر فنی و اقتصادی ندارند.

 

به همین دلیل دولت های هریک از این 54 کشور قاره آفریقا تلاش می کنند به گونه ای برنامه ریزی کنند که از مواهب این انقلاب مهم بی نصیب نمانند، با علم به اینکه به خوبی می دانند چنانچه نتوانند با این انقلاب همراهی کنند، محکوم و مجبورند از معادلات اقتصادی و سیاسی و حتی فرهنگی در جهان حذف شوند.

 

مردم این قاره ولو فقیرین آنها به خوبی می دانند که اگرچه تا چند وقت قبل مجبور بودند به دلایل امنیتی نقدینگی خود را در مخفی گاه ها حفظ کنند و حتی از بانک ها پرهیز می کردند، اما امروزه چاره ای ندارند تا با پیچیده ترشدن روش های سرقت، بدون اینکه از خطرات ثانویه سیستم سنتی نگهداری از نقدینگی همچون سرقت یا آتش سوزی و سیل در امان بمانند، به بانکداری اینترنتی و حتی پول دیجیتال روی آورند.

 

در این میان موسسات مالی و بانک ها نیز سعی می کنند با گسترش فرهنگ استفاده از این سیستم نگهداری پول و خدمات مالی، برخلاف گذشته از منافع مالی این اقدام مردم بیشتر بهرمند شوند.

 

امروزه افزایش گرایش کل جهان به پول الکترونیکی و ارز دیجیتالی یا ارزهای رمزنگاری شده موجب شده است که مردم این قاره از جهان نیز با هجوم برای خرید ارزهای مجازی، به این پدیده به عنوان یک سرمایه گذاری نگاه کنند. مثلا صرافی بیت کوین به عنوان معروف ترین ارز دیجیتال جهان به تازگی اعلام کرده است که بیشترین خریداران این نوع ارز در سال 2018 از قاره آفریقا بودند.

 

چرا که در هیچ کشوری از این قاره و البته در جهان، قانونی برای این نوع ارزهای رمزنگاری شده وجود ندارد به همین دلیل هم هست برخی دولت های آفریقایی به ویژه آفریقای جنوبی در صدد تدوین قوانینی برای محافظت از سرمایه گذاران و کاربران ارزهای دیجیتالی برآمد.

 

از سوی دیگر، داده‌های صندوق بین‌المللی پول نشان می‌دهد که تعداد کاربران سرویس پول تلفن همراه  ثبت شده در کشور غنا در غرب آفریقا، از سال 2013 تا 2017 حدود 11 برابر شده است. طبق اعلام بانک جهانی، در کشور غنا که پیشگام ارائه این سرویس به شمار می‌رود، مبلغ این نوع از تراکنش‌ها با نیمی از تولید ناخالص داخلی برابری می‌کند.

 

انجمن جی‌اس‌ام نیز اعلام کرده است که تعداد حساب‌های پولی تلفن همراه در منطقه آفریقای سیاه، از هر نقطه دیگری در جهان بیشتر شده است تاجایی که در پایان سال 2018، تعداد کاربران این حساب‌ها به 396 میلیون نفر رسید که در مقایسه با سال قبلش، 14 درصد رشد داشته است.

 

در هرحال، آفریقای جنوبی، غنا و یا هرکشوری از این 54 کشور آفریقایی نمونه های کوچکی هستند که نشان می دهند قاره آفریقا امروزه چاره ای ندارد تا خود را با این انقلاب عظیم و تاثیرات گسترده تر آن هماهنگ کند و هم از فقر سنتی اقتصادی و علمی و تکنولوژیکی رهایی یابد و هم بتواند راه خود را در مسیر توسعه همه جانبه در جهان پر تلاطم آینده باز کند.

 

/ایرنا