تداوم خدمترسانی «طلاسی» در اوج جنگ و بحران
بازار طلا در فروردینماه سال گذشته یعنی ۱۴۰۴ با رونق و جذابیت قابلتوجهی همراه بود و قیمت هر گرم طلا با رشد چشمگیر، به محدوده ۱۰ تا ۱۱ میلیون تومان رسید. این افزایش قیمت، موجب تحرک بالای معاملات در ابتدای سال شد.
همزمان با مطرح شدن موضوع مذاکرات میان ایران و ایالات متحده آمریکا، فضای بازار وارد دورهای از رکود شد. نزدیک شدن به زمان برگزاری مذاکرات – بهویژه در روزهای پایانی هفته – موجب کاهش قیمتها میشد و با فاصله گرفتن از این مقاطع زمانی، بازار مجدداً روند افزایشی به خود میگرفت. این وضعیت باعث شد در دو ماه اردیبهشت و خرداد، بخش قابلتوجهی از معاملات تحت تأثیر فضای انتظاری و بلاتکلیفی ناشی از مذاکرات قرار گیرد و عملاً بازار وارد رکود شود.
در ادامه جنگ ۱۲ روزه یکی از تلخترین و سختترین رویدادهای سال گذشته بود که تأثیر مستقیمی بر فضای اقتصادی و مالی کشور گذاشت. این مقطع «نقطه عطف» فعالیت طلاسی بود. به همین بهانه ما در عصربانک با مهدی فدایی، مدیرعامل طلاسی گفتوگو کردیم:
فدایی درباره اتفاقات سال گذشته گفت: در جنگ 12 روزه سال قبل در شرایطی که بسیاری از بازارهای سنتی، بورس و حتی برخی کسبوکارها فعالیت خود را متوقف کردند و با توجه به محدودیتهای اعمالشده از سوی بانک مرکزی و بسته شدن درگاههای بانکی، طلاسی تلاش کرد با اعمال کنترلها و محدودیتهای لازم، امکان فروش دارایی و برداشت وجه را برای کاربران فراهم کند.
مدیرعامل طلاسی توضیح داد: در آن دوره، به دلیل شرایط جنگی، بانکها بهصورت شیفتی فعالیت میکردند و انتقال وجوه از طریق سامانههای بانکی با محدودیت جدی مواجه بود. با این حال، تیم طلاسی با هماهنگیهای متعدد و تحت نظارت نهادهای مسئول، فرآیند فروش طلا و تأمین نقدینگی برای پرداخت مطالبات کاربران را دنبال کرد تا تعهدات این مجموعه نسبت به مشتریان بهطور کامل اجرا شود.
فدایی تأکید کرد: در شرایطی که بسیاری از فعالان بازار فعالیت خود را متوقف کردند، اولویت ما حفظ اعتماد کاربران بود. بازخوردها و پیامهای دریافتی نشان میدهد کاربران قدردان این همراهی و پایبندی به تعهدات بودهاند.
وی با اشاره به تداوم نوسانات بازار در سال جاری، بر رویکرد مسئولانه و شفاف طلاسی در مدیریت دارایی کاربران تأکید کرد و اظهار داشت: این مجموعه همچنان خود را متعهد به امانتداری، پاسخگویی و حفظ منافع کاربران در تمامی شرایط میداند.
خدمترسانی «طلاسی» در اوج محدودیتهای بانکی
وی به اقدامات اجرایی طلاسی در روزهای اوج محدودیتهای بانکی و شرایط جنگی اشاره کرد و گفت: با بسته شدن درگاههای پرداخت، این پلتفرم ناچار شد مسیرهای جایگزین برای نقلوانتقال وجوه فعال کند.
به گفته فدایی، در مقاطعی که درگاههای رسمی پرداخت مسدود شده بود، امکان واریز از طریق کارتبهکارت، حساببهحساب و انتقال شبا برای کاربران فراهم شد تا چرخه نقدشوندگی متوقف نشود.
فدایی با اشاره به فشار بالای درخواستهای برداشت در آن ایام افزود: به دلیل اینکه حجم خروج منابع از ورودیها بیشتر شده بود، ناچار شدیم سقف برداشت روزانه تعیین کنیم. این سقف در مقاطعی از ۲۰۰ میلیون تومان به ۱۰۰ میلیون و حتی ۵۰ میلیون تومان در روز کاهش یافت تا بتوانیم مدیریت نقدینگی را در شرایط محدود انتقال بانکی حفظ کنیم.
مدیرعامل طلاسی تأکید کرد: هدف از این محدودیتها، کنترل بحران و حمایت از کاربران خرد بوده است. بررسی رفتار کاربران نشان میداد افرادی با ماندهحسابهای بالا، عموماً برای برداشت عجله نداشتند، اما کاربران با موجودیهای پایینتر – بهویژه اقشار آسیبپذیر – به دلیل نیازهای روزمره و فشار معیشتی، بیشترین درخواست برداشت را ثبت میکردند.
بر اساس اعلام مدیرعامل طلاسی، در دوره جنگ ۱۲ روزه، بین ۴۰ تا ۴۵ درصد کاربران اقدام به برداشت وجه کردند. به گفته وی، در روز اعلام آتشبس نیز حدود ۴۰ درصد از منابع سپردهای کاربران از پلتفرم خارج شد که نشاندهنده شدت فضای احتیاط و نگرانی در بازار بود.
فدایی بیان داشت: پس از فروکش کردن فضای جنگی و بازگشت نسبی ثبات به کشور، شرایط بهتدریج بهبود پیدا کرد.
وی خاطرنشان کرد: بهطور سنتی، ششماهه دوم سال برای بازار طلا پویاتر از نیمه نخست است. اگرچه در ششماهه اول سال با فشارهای جدی، حتی در حوزه هزینههای ثابت مجموعه مواجه بودیم، اما با رشد جهانی قیمت طلا، نقره و سایر فلزات گرانبها در نیمه دوم سال، شرایط تا حد زیادی جبران شد.
مدیرعامل طلاسی اظهار کرد: این مجموعه با تقویت زیرساختها، از جمله افزایش سهبرابری ظرفیتهای فنی و پشتیبانی، در مسیر توسعه و ارائه خدمات باثباتتر به کاربران حرکت میکند.
جبران ۴۰ درصد خروج منابع
مدیرعامل طلاسی، با اشاره به رفتار کاربران در سال ۱۴۰۴ اعلام کرد: میانگین دارایی کاربران این پلتفرم معادل حدود یک گرم طلا بوده و در دوره جنگ ۱۲ روزه، حدود ۴۰ درصد منابع از پلتفرم خارج شد.
وی توضیح داد: وقتی میگوییم ۴۰ درصد خروج داشتیم، به این معناست که ۴۰ درصد داراییها برداشت شد. ممکن است کاربر حساب کاربری خود را حذف نکرده باشد، اما سرمایه خود را خارج کرده و عملاً منابع راکد شده است.
به گفته فدایی، این میزان خروج سرمایه در حالی رخ داد که طلاسی در سال گذشته هزینههای قابلتوجهی در حوزه کمپینهای تبلیغاتی و جذب کاربر انجام داده بود. بنابراین خروج ناگهانی منابع، علاوه بر فشار نقدینگی، از منظر سرمایهگذاریهای انجامشده نیز بار مضاعفی بر مجموعه تحمیل کرد. با این حال، در نیمه دوم سال، این ۴۰ درصد خروجی بهطور کامل جبران شد و منابع به سطح پیشین بازگشت.
مهمترین چالشهای سال ۱۴۰۴
وی به یکی از مهمترین چالشهای سال ۱۴۰۴ اشاره کرد و گفت: اختلافنظر با بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران درباره تعیین ساعت کاری برای پلتفرمهای آنلاین طلا، از استرسزاترین مسائل سال قبل بوده است؛ بهگونهای که به گفته او، حتی از فشارهای ناشی از جنگ نیز دشوارتر بود.
فدایی توضیح داد: بانک مرکزی معتقد بود پلتفرمهای خرید و فروش طلا نباید در ساعات شب فعالیت داشته باشند و باید برای آنها ساعت کاری مشخص تعیین شود. این موضوع ماهیت ۲۴ ساعته کسبوکار دیجیتال ما را زیر سؤال میبرد.
فدایی تأکید کرد: در جلسات کارشناسی تأکید شده که قیمت طلا در ایران بر اساس فرمول مشخص یعنی قیمت اونس جهانی ضرب در نرخ ارز آزاد، بهعلاوه حباب ناشی از عرضه و تقاضای بازار تعیین می شود. برخلاف سکه که معمولاً ۷ تا ۸ درصد حباب دارد، حباب طلا عموماً بین نیم تا یک درصد است و سازوکار آن روشن و قابلمحاسبه است.
مدیرعامل طلاسی افزود: موضوع تعیین ساعت کاری به کمیسیون اقتصادی دولت ارجاع شد و حتی وزیر اقتصاد نیز اعلام کرد که محدودسازی زمانی برای پلتفرمهای دیجیتال معنا ندارد.
به گفته فدایی، بانک مرکزی بر موضع خود پافشاری کرده و اعلام کرده بود در صورت عدم واگذاری سامانه نظارتی و تعیین ساعت فعالیت، ابزارهای کنترلی حوزه ارز را در اختیار نخواهد گذاشت.در نهایت، این موضوع در قالب مصوبهای به هیئت وزیران ارجاع شد و مقرر گردید بانک مرکزی تا موعد تعیینشده، سامانهای مشخص برای نظارت و تعیین تکلیف فعالیت پلتفرمها ارائه کند و چارچوب مشخصی برای فعالیت پس از ساعات اداری اعلام شود.
فدایی خاطرنشان کرد: همواره خواستار چارچوب شفاف و کارشناسی بودهایم. اعتقاد داریم تنظیمگری باید بر مبنای شناخت دقیق سازوکار بازار و ماهیت کسبوکارهای دیجیتال انجام شود، نه با رویکرد محدودسازی کلی.
همکاری طلاسی با پلتفرمهای بزرگ
مدیرعامل طلاسی گفت: پس از تغییرات مدیریتی در بانک مرکزی و جایگزینی آقای همتی بهجای آقای فرزین، روند همکاریها با طلاسی شفافتر شد.
وی توضیح داد: آقای همتی تأکید داشت که بانک مرکزی وارد سیاستهای اجرایی بازار طلا نشود و مسئولیت مستقیم نظارت و تعیین تکلیف فعالیت پلتفرمها به اتحادیه طلا واگذار شود. اتحادیه وظیفه صدور مجوز و استعلام از بانک مرکزی را بر عهده دارد و بانک مرکزی تنها نقش نظارتی محدود دارد.
مدیرعامل طلاسی با اشاره به نگرانیهای پیشین درباره محدودیت ساعت کاری پلتفرمهای آنلاین افزود: در پلتفرمهای دیجیتال مانند دیجیکالا یا اسنپ، نمیتوان ساعت فعالیت را محدود کرد. خوشبختانه با همکاری اتحادیه و بانک مرکزی، این چالش تا حد زیادی رفع شده و مسیر شفافسازی فعالیتها مشخص شده است.
از تحویل فیزیکی تا بیمه طلاسی
فدایی به خدمات و عملکرد طلاسی در سال قبل اشاره کرد و گفت: از منظر سختافزاری، نرمافزاری و مدل کسبوکار، تلاش کردهایم تجربه کاربری بهتری ارائه دهیم. تاکنون بیش از ۸ میلیون کاربر در پلتفرم ثبتنام کردهاند که حدود ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار نفر حداقل یک گرم طلا خرید و فروش کردهاند. همچنین طلاسی تنها پلتفرم فعال در بازار نقره بوده و نزدیک به چند تن نقره به بورس عرضه کرده است.
وی افزود: در حوزه B2B نیز با پلتفرمهای بزرگ مانند اسنپ و بانک مهر، همکاریهای گستردهای داریم. از طریق این همکاریها، نزدیک به ۱۲ میلیون نفر به سرویسهای طلاسی دسترسی پیدا کردهاند و میتوانند از خدمات خرید و فروش طلا و نقره استفاده کنند.
فدایی تأکید کرد: ما همواره تلاش کردهایم در سختترین شرایط، از جمله بسته شدن درگاههای پرداخت و محدودیتهای بانکی، تعهدات خود را نسبت به کاربران حفظ کنیم و نقدینگی کاربران را بدون وقفه تأمین نماییم. اکنون با رفع چالشهای نظارتی و توسعه زیرساختها، مسیر رشد و ارائه خدمات باثباتتر هموار شده است.
فدایی گفت: طلاسی با مدلهای همکاری B2B با پلتفرمهای بزرگ مانند اسنپ و دیجیکالا، امکان ارائه سرویسهای وام و خرید اعتباری را به کاربران خود فراهم کرده است. کاربران میتوانند با اعتبار دریافتی از این سرویسها، طلای دیجیتال خریداری کرده و از آن برای خرید کالا استفاده کنند. سقف وامها در حال حاضر ۲۰۰ میلیون تومان است و مذاکرات برای افزایش آن تا ۵۰۰ میلیون تومان در جریان است.
وی افزود: سرویس نقره ما نیز امسال توانست حجم قابلتوجهی از تسهیلات به کاربران ارائه کند و از طریق پلتفرمهایمان، کاربران به مدلهای مختلف وام شامل دیجیپی، اسنپپی و دیگر سرویسهای شریک دسترسی پیدا کردند.
فدایی همچنین به اقدامات امنیتی و بیمهای طلاسی اشاره کرد و تصریح کرد: تمام تراکنشهای کاربران تحت پوشش بیمه کوثر قرار دارند و در صورت هر گونه سرقت یا خسارت، بیمه موظف است مبلغ خسارت را تا سه ماه پرداخت کند. این بیمه بهصورت دورهای تمدید میشود تا کاربران دغدغهای از بابت امنیت سرمایه خود نداشته باشند.
وی درباره تحویل طلای فیزیکی توضیح داد: هدف ما این است که طلا به دست کاربران برسد و نگهداری آن در بانک کارگشایی محدودیت ایجاد نکند. با همکاری دیجیاکسپرس، کاربران در سراسر ایران، از سیستان و بلوچستان تا خراسان شمالی و استانهای مرزی، طلای خود را دریافت میکنند. بستهها بیمه شده و تحویل فیزیکی بهصورت امن انجام میشود. در تهران نیز دو فروشگاه سنتر و الماس کریمخان امکان تحویل حضوری را فراهم کردهاند.
امنیت و شفافیت طلاسی
مدیرعامل طلاسی درباره امنیت و شفافیت پلتفرم تاکید کرد: تمام موجودیها و تراکنشها تحت نظارت نهادهای حاکمیتی شامل پلیس فتا، دادستانی و بازرسی اصناف هستند. خرید و فروشها در سامانه تجارت ثبت میشود و تمام اطلاعات قابل رصد برای نهادهای نظارتی است. کاربران مطمئن هستند که طلایشان حتی در شرایط بحرانی مانند جنگ یا قطعی اینترنت امن است و پس از اتصال دوباره، به دارایی خود دسترسی خواهند داشت.
وی در مورد عملکرد پلتفرم در شرایط نوسانی افزود: در اعتراضات اخیر و قطع اینترنت، تیم فنی توانست سیستم را فعال نگه دارد، حجم سایت را کنترل کند و عملکرد آن حتی در اینترنت ضعیف حفظ شود.
فدایی برنامههای توسعهای سال آینده را تشریح کرد: برنامهریزی جدی برای تولید حرفهای طلا در دست اقدام است و ماشینآلات وارد شده از چین، پایه توسعه تولید داخلی ما خواهد بود. هدف ما ارائه خدمات متنوع، امن و مبتنی بر فناوری برای کاربران در سراسر کشور است.
وضعیت طلاسی بعد از شروع جنگ اسفندماه
مهدی فدایی درباره جنگ اخیر گفت: با آغاز دوباره جنگ در اسفندماه، بهدلیل فضای نااطمینانی و فشار روانی بازار، شاهد افزایش درخواستهای برداشت از سوی کاربران بودیم. با این حال، طلاسی تلاش کرد حتی در اوج محدودیتهای بانکی و اختلالات، فرآیند خدمترسانی را متوقف نکند و امکان نقدشوندگی دارایی کاربران را حفظ کند.
در روزهای آتشبس نیز این رویکرد احتیاطی ادامه داشت، اما بهتدریج با بازگشت ثبات نسبی به بازار، شرایط به حالت عادی نزدیک شد و بخشی از منابع خارجشده مجدداً به پلتفرم بازگشت. امروز طلاسی با تقویت زیرساختها و بهرهگیری از تجربه این دوره، به سطحی پایدارتر از گذشته رسیده است.
تابآوری طلاسی در شرایط بحرانی جنگ
او افزود: تمرکز اصلی ما بر افزایش تابآوری در سه لایه «زیرساخت فنی»، «مدیریت نقدینگی» و «ارتباط با کاربر» است. در بخش فنی، توسعه و تقویت زیرساختها برای حفظ دسترسی پایدار حتی در شرایط اختلال اینترنت در دستور کار قرار دارد. در حوزه نقدینگی، طراحی سناریوهای مختلف برای مدیریت جریان ورودی و خروجی منابع و همکاری نزدیکتر با شبکه بانکی و نهادهای مرتبط دنبال میشود. همچنین در بخش ارتباط با کاربران، ارتقای شفافیت، اطلاعرسانی پیشدستانه و ارائه گزارشهای مستمر، بهعنوان یکی از ارکان اصلی حفظ اعتماد در شرایط بحرانی، با جدیت ادامه خواهد داشت.
طلاسی در سال جدید
مدیرعامل طلاسی، در تشریح برنامههای توسعه و نوآوریهای طلاسی برای سال جدید گفت: هدف ما عرضه محصولات خاص و منحصر به فرد برای کاربران است و دنبال کارهای تکراری بازار نیستیم. در حوزه نقره، محصولات تولیدی ما به صورت ساچمههای کوچک ارائه میشود که در بستههای پنجتایی عرضه میشوند. این طراحی به کاربران امکان میدهد بدون نیاز به فروش شمش بزرگ، تنها بخشی از سرمایه خود را معامله کنند.
وی اظهارداشت: هر ساچمه دارای چیپست امنیتی است که اطلاعات وزن و تاریخ تولید را ذخیره میکند و کاربران با استفاده از گوشی همراه خود میتوانند این اطلاعات را مشاهده کنند. این قابلیت، هم امنیت سرمایه و هم شفافیت تراکنشها را افزایش میدهد.
مدیرعامل طلاسی درباره تحویل فیزیکی و بیمه محصولات گفت: همچنین در حال کار روی توسعه خدمات بیمهای برای طلا و نقره هستیم تا کاربران در زمان تحویل فیزیکی و حتی در تراکنشهای آنلاین، آسودگی خاطر کامل داشته باشند.
فدایی به پیشبینی بازار و روند قیمت طلا در سال جدید اشاره کرد و بیان داشت: با فرض صلح و شرایط پایدار، انتظار میرود قیمت طلای داخلی تا پایان سال ۲۰۲۶ میلادی به حدود ۲۵ تا ۲۶ میلیون تومان برسد. در صورتی که ادامه شرایط بحرانی یا جنگ ، قیمتها ممکن است بین ۲۵ تا ۳۰ میلیون تومان افزایش پیدا کند. اما روند بلندمدت نشان میدهد که با رشد اونس جهانی، طلای داخلی همچنان رشد خواهد کرد.
وی در پایان تاکید کرد: تمرکز ما در طلاسی ارائه محصولات نوآورانه، امن و کاربردی است تا کاربران بتوانند به راحتی سرمایه خود را مدیریت کنند و در شرایط مختلف اقتصادی، طلا و نقره خود را بدون دغدغه خرید و فروش کنند.