سرمایهگذاری امن در بازار طلا با پلتفرم داریک / اولین انبار هوشمند فلزات گرانبها با پشتوانه فیزیکی بانک
توسعه فینتکها و پلتفرمهای آنلاین مالی در سالهای اخیر، ساختار بازارهای سنتی ایران را با تحولاتی جدی روبهرو کرده است. در این میان، بازار طلا و جواهر به دلیل پیوند عمیق با مفهوم امنیت و اعتماد، یکی از پیچیدهترین حوزهها برای ورود فناوریهای نوین به شمار میرود.
پلتفرم «داریک» به عنوان یکی از مجموعههای پیشرو در حوزه معاملات آنلاین فلزات گرانبها، توانسته است با تکیه بر مدلهای نوین انبارداری هوشمند، الگویی جدید از سرمایهگذاری امن را ارائه دهد. در همین رابطه، عصربانک در گفتوگو با عبدالرضا عسگرخانی، مدیرعامل پلتفرم داریک، به بررسی سیر تحول این مجموعه، مزیتهای رقابتی اکوسیستم داریک و چالشهای پیش روی این صنعت پرداخته است که مشروح این گفتوگو را در ادامه میخوانید.
ریشههای شکلگیری؛ از صنعت گوهرتراشی تا ایدهپردازی داریک
مدیرعامل پلتفرم داریک در ابتدای این گفتوگو با اشاره به پیشینه فعالیتهای خود و چگونگی ورود به دنیای طلا و فلزات گرانبها اظهار داشت: جرقه اولیه ورود به این حوزه در سال ۱۳۸۵ و پس از طراحی و ساخت یک دستگاه اتوماتیک تراش سه بعدی سنگهای قیمتی زده شد. بررسیهای اولیه در آن زمان نشان داد که بازار سنتی طلا و جواهر در تهران، شناخت و اشراف کافی نسبت به پتانسیلهای ابزارهای مدرن و مکانیزه تراش سنگ را ندارد. همین خلأ بزرگ، انگیزهای شد تا با راهاندازی اولین آموزشگاه فنیوحرفهای گوهرتراشی تحت عنوان «آرگو»، فرآیند آموزش و تامین سنگهای راف و تراشخورده از کشورهایی نظیر هند، تایلند و ماداگاسکار پیگیری شود.
عسگرخانی در تشریح مراحل بعدی توسعه این فعالیت افزود: پس از شکلگیری فرآیند آموزش و تراش، نیاز کاربران به سوار کردن این سنگها بر روی پایههای طلا و جواهر به وضوح احساس شد. این ضرورت سبب گردید تا در سال ۱۳۸۹ شرکت داریک با هدف تمرکز بر تولید و عرضه جواهرات سنگمحور رسماً تأسیس شود. در همین راستا، با تکیه بر دانش ریاضی و توانایی تحلیل فناوریهای مالی، روند مطالعات در حوزه سریهای زمانی و ترید در بازارهای بینالمللی نیز به موازات پیش رفت. در نهایت، با شیوع بیماری کرونا و تضعیف فعالیتهای آموزشگاههای حضوری، تمرکز اصلی مجموعه بر تقویت زیرساختهای فروش و معاملات آنلاین طلا معطوف شد.
خلق اولین انبار هوشمند فلزات گرانبها با الگوی بینالمللی
عسگرخانی با تبیین استراتژی داریک برای ورود به بازار آنلاین طلا از سال ۱۳۹۹ تصریح کرد: فروش آنلاین طلا ماهیتی کاملاً متمایز از فروش سایر کالاها دارد. در معاملات آنلاین طلا، کاربر لزوماً در لحظه خرید به دنبال تحویل فیزیکی کالا نیست، بلکه هدف اصلی او حفظ ارزش دارایی و سرمایهگذاری است؛ بنابراین حاکمیت و نهادهای ناظر نیازمند ابزارهایی دقیق برای رصد و شفافیت این بازار هستند. برای حل این چالش، با الگوبرداری از ساختار بروکرهای معتبر جهانی، یک راهکار بومی طراحی شد که منجر به تأسیس اولین انبار هوشمند فلزات گرانبها در کشور گردید.
این فعال حوزه فینتک در تشریح سازوکار فنی این انبار هوشمند توضیح داد: در این مدل، پشتوانه فیزیکی طلا در مخازن امن بانکی تودیع میشود و به ازای هر میزان طلا، حوالههای انبار استاندارد تولید میگردد. این حوالهها در اختیار کاربران قرار میگیرند و هر زمان که مشتری تمایل داشته باشد، میتواند طلای فیزیکی خود را مستقیماً از خود بانک تحویل بگیرد. پلتفرم داریک تنها مجموعهای است که فرآیند تحویل فیزیکی طلا را از طریق سیستم بانکی انجام میدهد و همین ساختار شفاف، مبنای اصلی جلب اعتماد بیش از پنج میلیون کاربر از مرداد ۱۴۰۰ تاکنون شده است.
تنوع خدمات در یک اکوسیستم جامع فینتکی
مدیرعامل داریک در بخش دیگری از اظهارات خود به تبیین سبد محصولات و خدمات این پلتفرم پرداخت و اضافه کرد: تنوع سرویسهای داریک در فضای آنلاین فینتک کشور کمنظیر است، چرا که تلاش شده اکوسیستمی جامع طراحی شود تا هر نوع خدمت مالی ممکن بر بستر توکن یا حواله انبار به کاربران ارائه گردد. پلتفرم داریک علاوه بر سرویس معاملات روان طلا و نقره، امکانات متعددی را برای پوشش نیازهای متنوع مشتریان ایجاد کرده است.
عسگرخانی در معرفی این ابزارها خاطرنشان کرد: کاربران در اکوسیستم داریک میتوانند بر روی فیزیک طلای موجود خود، انواع زیورآلات را دریافت کنند یا از تسهیلات وام با پشتوانه طلا بهرهمند شوند. همچنین سرویس «داریککارت» به مشتریان این امکان را میدهد تا در لحظه خرید، دارایی طلایی خود را به ریال تبدیل کرده و مخارج روزمره خود را پوشش دهند. علاوه بر این، ابزارهایی نظیر کارتهای هدیه و بستر ورود به زنجیره ارزش طلا جهت سودآوری داراییها، از دیگر زنجیرههای این اکوسیستم به شمار میروند.
مزیت رقابتی؛ حرکت هوشمندانه و استراتژی رشد ارگانیک
به گزارش عصربانک، عسگرخانی با تاکید بر تفاوتهای ساختاری داریک با سایر بازیگران این حوزه اظهار کرد: زیرساخت داریک از نظر ماهوی بر مفهوم «آرامش و امنیت سرمایهگذار» بنا شده است. از آنجا که طلا یک کالای مبتنی بر اعتماد است و رفتار مشتریان در انتخاب طلافروش خود شبیه به وفاداری در انتخاب سایر خدمات شخصی و حساس است، استراتژی داریک بر مبنای رشد تدریجی، ارگانیک و پایدار تنظیم شد. به همین دلیل، مجموعه به جای تمرکز بر تبلیغات گسترده میدانی یا بیلبوردی، مسیر تبلیغات هدفمند را برگزید.
بنیانگذار داریک در خصوص دستاوردهای این استراتژی تصریح کرد: علیرغم عدم استفاده از تبلیغات عمومی پرهزینه، حجم معاملات و تعداد کاربران پلتفرم به ارقام بسیار درخشانی دست یافته است؛ به طوری که حجم طلای مبادله شده در روزهای پیک و بحرانی بازار به چند ده کیلوگرم طلا و چند صد کیلوگرم نقره میرسد. آمار معاملات روزانه داریک در شرایط خاص بازار، این مجموعه را قاطعانه در میان دو تا سه پلتفرم اول فینتک کشور قرار داده است که نشاندهنده موفقیت استراتژی جذب ارگانیک مخاطب است.
چالشهای رگولاتوری و ساحتهای سهگانه بازار طلا
عسگرخانی با کالبدشکافی چالشهای نظارتی و قانونی پیش روی صنعت خرید و فروش طلای آنلاین توضیح داد: طلا در اقتصاد ایران دارای سه ساحت مجزا و متفاوت است که هر کدام نیازمند نگاه رگولاتوری خاص خود هستند. ساحت اول مربوط به بانک مرکزی است، زیرا طلا پشتوانه پول ملی کشور محسوب میشود. ساحت دوم مربوط به بازار سرمایه و بورس است که از طریق صندوقهای طلا و اوراق بهادار، به ارزشآفرینی داراییها کمک میکند و ساحت سوم نیز به وزارت صمت ارتباط دارد که متولی بخش صنعتی و بازرگانی این حوزه است.
وی در ادامه افزود: چالش اصلی کسبوکارهای فناورانه این است که تفکیک دقیقی میان وظایف این نهادهای ناظر صورت نگرفته و با تغییر مدیران، استراتژیها و نگاههای سازمانی نیز دچار نوسان میشود. از سوی دیگر، رفتارهای سنتی بازار همواره در برابر ورود فناوریهای نو و مدرن مقاومت میکنند، زیرا گمان میکنند پلتفرمهای آنلاین به دنبال حذف بازار سنتی هستند؛ در حالی که هدف اصلی فینتکها، خلق بازاری وسیعتر، شفافتر و کارآمدتر برای تمامی ارکان صنعت است.
مدیرعامل پلتفرم داریک با تاکید بر پتانسیلهای بخش خصوصی در ارتقای سلامت اقتصادی توضیح داد: تجربیات فینتکهای بزرگ کشور نشان میدهند که بخش خصوصی واقعی عملکردی بسیار پویا، شفاف و سالم دارد. راهکار حل چالشهای نظارتی این است که فهم و ادبیات نوین کسبوکار از سوی رگولاتور پذیرفته شود. نهادهای ناظر نباید در جزئیات مدل کسبوکار شرط و شروط محدودکننده بگذارند، بلکه باید قوانین رگولاتوری و نظارتی خود را به گونهای تنظیم کنند که فضا برای نوآوری باز بماند و همزمان امکان رصد دائم پشتوانههای مالی فراهم باشد.
تابآوری پلتفرم در شرایط بحرانهای محیطی
این فعال فینتک کشور با اشاره به پایداری زیرساختهای فنی داریک در مواجهه با قطعیهای اینترنت، تورم و تحولات سیاسی سال گذشته تصریح کرد: از آنجا که طراحی داریک بر پایه یک اکوسیستم منسجم صورت گرفته، این پلتفرم توانسته است بالاترین سطح تابآوری را در شرایط بحرانی به نمایش بگذارد. در زمان قطعیهای گسترده زیرساختهای مالی کشور، شبکه داریک پایداری خود را به طور کامل حفظ کرد و خدماترسانی به مشتریان متوقف نگردید.
عسگرخانی خاطرنشان کرد: باور سرمایه انسانی داریک بر این است که دارایی و طلا سرمایه مردم است و پلتفرم مکلف است حتی در سختترین شرایط، امکان دسترسی کاربران به داراییهایشان را فراهم سازد. انسجام و همدلی تیمهای پشتیبانی و فنی مجموعه در روزهای اوج تقاضا، پایداری شبانهروزی سرویسها را تضمین کرد که این پایداری، یکی از بزرگترین افتخارات مدیریتی داریک در مسیر خدمترسانی است.
افق پیش رو؛ پسارشد و رونق اقتصادی فینتکها
مدیرعامل پلتفرم داریک با ارزیابی آینده اکوسیستم طلای آنلاین و وضعیت کلان اقتصادی تبیین کرد: کشور پس از پشت سر گذاشتن تلاطمها و نابسامانیهای مقطعی، به یک ساختار منظمتر و منسجمتر اقتصادی دست خواهد یافت. عبور از این شرایط، زمینه را برای رشد شتابان کسبوکارهای نوین به ویژه در حوزه فینتک فراهم میسازد. افزایش قدرت پلتفرمهای مالی در نهایت به تقویت ارزش پول ملی، بهبود روابط بینالمللی و رونق اقتصادی کشور منجر خواهد شد.
عبدالرضا عسگرخانی در پایان این گفتوگو یادآور شد: هرچند بازار طلای آنلاین در یکی دو سال آینده ممکن است به دلیل نیاز به تابآوری در برابر ابهامات، فضایی هیجانی و چالشبرانگیز را تجربه کند، اما با گذر از دوران پسارشد و دستیابی به ثبات کلان، فضایی بسیار پایدارتر، ارزشمندتر و پررونقتر در انتظار اقتصاد ایران و کسبوکارهای آنلاین خواهد بود که پلتفرم داریک نیز تمام زیرساختهای خود را در حوزههای لندتک، بیمه و خدمات نوین بانکی برای آن دوران آماده کرده است.
