ابزارهای مالی باید در مسیر فعالیت فروشنده قرار بگیرند
علی فدایی، معاون بازرگانی اسنپپی، بهعنوان یکی از سخنرانان این نشست، از زاویه رفتار خریدار و فروشنده به تجارت اجتماعی پرداخت. او با اشاره به روند شکلگیری تجارت الکترونیکی از اواسط دهه ۱۳۸۰ گفت با گسترش خریدوفروش در شبکههای اجتماعی، رفتار و نیازهای متفاوتی در دو سوی معامله شکل گرفته است.
به گفته او، خرید در شبکههای اجتماعی عمدتاً بر گفتوگوی مستقیم خریدار و فروشنده استوار است. خریدار پیش از ثبت سفارش درباره جزئیات محصول سوال میپرسد و از طریق همین ارتباط برای انجام خرید اطمینان پیدا میکند. فروشنده نیز اغلب یک کسبوکار خانگی یا مجموعهای یکنفره یا دونفره است که تولید محتوا، قیمتگذاری، پاسخگویی، ثبت سفارش و هماهنگی ارسال را در همان شبکه اجتماعی مدیریت میکند.
فروشنده اجتماعی را نمیتوان به پنل دیگری فرستاد
فدایی یکی از مسائل اصلی طراحی خدمات مالی برای تجارت اجتماعی را تفاوت میان ابزارهای موجود و شیوه واقعی فعالیت فروشندگان دانست. به گفته او، فروشندهای که تمام مراحل کسبوکار خود را در یک شبکه اجتماعی مدیریت میکند، بهسادگی از این محیط خارج نمیشود تا سفارشها، تراکنشها یا گزارشهای مالی خود را در پنلی جداگانه بررسی کند. ساخت یک پنل و افزودن امکانات فنی، بخش دشوار مسئله نیست؛ چالش اصلی، تغییر رفتار فروشنده است. به همین دلیل، نمیتوان ابتدا ابزاری بر مبنای ساختارهای رایج تجارت الکترونیکی طراحی کرد و سپس از فروشندگان شبکههای اجتماعی انتظار داشت شیوه فعالیت خود را با آن هماهنگ کنند. خدمات مالی باید با همان مسیری سازگار باشند که فروشنده اکنون برای معرفی محصول، پاسخگویی به مشتری و ثبت سفارش طی میکند.
سادگی، مهمترین ویژگی ابزار پرداخت
معاون بازرگانی اسنپپی در ادامه، پرداخت را یکی از مهمترین بخشهای قابلبهبود در تجارت اجتماعی معرفی کرد. به گفته او، سادگی استفاده در طراحی راهکارهای پرداخت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا پرداخت کارتبهکارت میتواند مخاطب را از فضای شبکه اجتماعی و فرایند خرید خارج کند. وابستگی بخش بزرگی از این بازار به کارتبهکارت فقط تجربه خریدار را تحت تأثیر قرار نمیدهد؛ فروشنده نیز در این روش به گزارشهای مالی منظم و ابزارهای مناسب برای مدیریت و تطبیق سفارشها با پرداختها دسترسی ندارد.
او معتقد است هنوز ظرفیت زیادی برای نوآوری در پرداختهای تجارت اجتماعی وجود دارد. بخشی از معاملاتی که امروز با کارتبهکارت انجام میشوند، میتوانند بهتدریج به روشهایی منتقل شوند که ضمن حفظ سادگی، با نوع فعالیت و نیاز هر کسبوکار تناسب داشته باشند.
مدلی منعطف برای پرداخت سفارشهای سفارشی
پرداخت مرحلهای یکی از راهکارهایی بود که فدایی برای پاسخ به نیاز فروشندگان شبکههای اجتماعی مطرح کرد. او توضیح داد که برخی از این فروشندگان، محصول را پس از دریافت سفارش و متناسب با خواسته مشتری تولید میکنند و برای آغاز کار به خرید مواد اولیه نیاز دارند.
در چنین شرایطی، فروشنده میتواند بخشی از مبلغ را در ابتدای فرایند بهعنوان پیشپرداخت یا بیعانه دریافت کند و باقی وجه پس از آمادهشدن یا هنگام ارسال کالا پرداخت شود. این روش از یکسو هزینه اولیه انجام سفارش را در اختیار فروشنده قرار میدهد و از سوی دیگر، خریدار را ملزم نمیکند پیش از آمادهشدن محصول، تمام مبلغ را بپردازد.
پرداختهایی فراتر از تأمین مالی
فدایی در بخش پایانی سخنانش به ظرفیت پرداختهای دورهای اشاره کرد. به گفته او، برای کالاها و خدماتی که خرید آنها بهصورت منظم تکرار میشود، میتوان سفارش و پرداخت را خودکار کرد تا مشتری برای هر خرید، ناچار به طیکردن دوباره تمام مراحل نباشد.
این قابلیت میتواند خریدهای مقطعی را به رابطهای مستمر میان فروشنده و مشتری تبدیل کند و زمینه شکلگیری مدلهایی مانند فروش اشتراکی، سفارشهای دورهای و درآمد تکرارشونده را فراهم آورد. در چنین مدلی، خدمات مالی تنها فرایند پرداخت را ساده نمیکنند، بلکه بر نحوه فروش و ادامه ارتباط با مشتری نیز اثر میگذارند.
